Een idee dat groeide vanuit de praktijk
De schakelgroep ontstond ooit vanuit een praktische situatie. De school werkte met een instroomgroep voor kinderen die net vier waren. Daardoor was er ruimte om peuters alvast te laten aansluiten. Petra: ‘Die groep begon vaak klein, waardoor we peuters er makkelijk bij konden laten aansluiten. We merkten al snel hoeveel voordelen dat had. Kinderen waren al gewend aan de juf en aan de structuur van de klas.’ Sindsdien is de samenwerking tussen school en kinderopvang steeds verder gegroeid. ‘We kunnen echt maatwerk bieden,’ vertelt Petra. ‘Sommige kinderen vinden de overgang naar school spannend. Die kunnen via de schakelgroep alvast rustig wennen.’
Kleine stappen, groot verschil
Volgens Melissa zie je het verschil duidelijk wanneer kinderen instromen in groep 1. ‘Kinderen die de schakelgroep hebben gedaan, kunnen vaak meteen meedoen,’ vertelt ze. ‘Ze weten hoe de dag verloopt en wat er van hen verwacht wordt. Voor een volwassene lijken dat kleine dingen, maar voor kleuters maken ze een groot verschil.’ Kinderen die niet hebben meegedaan aan de schakelgroep hebben soms wat meer tijd nodig om hun plek te vinden. ‘Zij moeten eerst nog wennen aan de routines en de structuur van de klas,’ legt Melissa uit. ‘Dat is heel logisch, maar je ziet dat kinderen die al hebben geoefend vaak sneller durven mee te doen.’ Ook kinderen die extra uitdaging nodig hebben profiteren ervan. ‘Sommige kinderen zijn al heel nieuwsgierig en willen graag leren. Via de schakelgroep kunnen we beter en eerder aansluiten bij wat ze nodig hebben.’
Daarbij zien we dat de schakelgroep actief en efficiënt bijdraagt aan het verkleinen van onderwijsachterstanden, onder andere door het snellere wennen, maar ook door de eerdere aansluiting bij de onderwijsbehoeften van de leerling.
Korte lijntjes tussen opvang en school
Een belangrijk voordeel van de schakelgroep is de samenwerking tussen pedagogisch professionals en leerkrachten. Wanneer de peuters naar de kleuterklas gaan, blijft de pedagogisch professional erbij. Melissa: ‘Daardoor zijn de lijntjes heel kort. We kunnen meteen met elkaar bespreken wat we zien bij een kind.’ Petra vult aan: ‘Dat werkt twee kanten op. Wij kunnen vragen stellen aan school, maar andersom ook. Samen kijken we wat een kind nodig heeft. Dat maakt de begeleiding veel sterker.’
Rust in de klas, vertrouwen bij kinderen
De voordelen zijn niet alleen zichtbaar bij de kinderen, maar ook voor de medewerkers. Petra: ‘Wanneer kinderen vier worden, voelen ze zich vaak al op hun plek. Ze kennen de juf en de klas al. Daardoor is er minder verdriet bij het afscheid nemen en kunnen kinderen sneller meedoen. Dat zorgt ook voor rust in de klas.’ ‘Je kunt meteen beginnen met leren en ontdekken,’ zegt Melissa. ‘Dat maakt het voor iedereen fijner.’
De basis voor leren
Wat hopen Melissa en Petra dat kinderen meenemen uit de schakelgroep wanneer ze naar groep 1 gaan? Melissa: ‘Dat ze zich competent voelen, mee durven doen en zich veilig voelen. Dat is echt de basis om goed te kunnen leren.’
