‘Kinderen leren leiderschap en verantwoordelijkheid’

Judith van Wesenbeeck is directeur van Kindcentrum BergOp in Roosendaal en van OBS De Springplank in Fijnaart. Sinds dit schooljaar zijn beide scholen gestart met Leader in Me, niet als methode, maar als schoolbrede leefwijze waarin persoonlijk leiderschap, verantwoordelijkheid en samenwerking centraal staan. Het team staat aan het begin van dit traject en werkt met overtuiging en enthousiasme aan een gedeelde pedagogische koers. Judith legt uit hoe dit in de praktijk werkt.

Wat houdt Leader in Me precies in?

‘Leader in Me is gebaseerd op de zeven gewoonten van Stephen Covey en helpt leerlingen om leiderschap, samenwerking en zelfvertrouwen te ontwikkelen. Elke leerling heeft een stukje leiderschap in zich. Wij begeleiden leerlingen bij het ontdekken van hun kwaliteiten, het nemen van verantwoordelijkheid en het samen bijdragen aan de groep. Het gaat om persoonlijke groei én leren omgaan met groepsdynamiek.’

Waarom hebben jullie gekozen voor Leader in Me?

‘Wij zochten geen losstaand programma, maar een aanpak die raakt aan de kern van ons onderwijs. Natuurlijk zijn basisvaardigheden essentieel, maar wij vinden het minstens zo belangrijk dat leerlingen leren wie ze zijn, hoe ze keuzes maken en hoe ze zich verhouden tot anderen en de samenleving. Leader in Me biedt ons een samenhangend kader waarin burgerschap, sociaal-emotionele ontwikkeling en leren met elkaar verbonden zijn. We staan nog aan het begin, maar voelen nu al dat deze manier van werken past bij onze visie op onderwijs.’

Hoe krijgt Leader in Me vorm in de dagelijkse praktijk?

‘In de onderbouw begint leiderschap heel concreet en dichtbij. Een kleuter kan bijvoorbeeld hulpje van de kapstok zijn. De verantwoordelijkheid is duidelijk: jij zorgt er vandaag voor dat de kapstok netjes blijft. Dat betekent jassen goed ophangen, tassen van de grond halen en oog hebben voor wat er om je heen gebeurt. Als er een tas op de grond ligt, grijpen we niet direct in. We begeleiden het proces: van wie is deze tas? Hoe spreek je de ander aan? Wat zeg je op een prettige manier? En hoe lossen jullie dit samen op? Zo oefenen jonge leerlingen met samenwerken, win-windenken en ervaren zij dat je samen meer bereikt. Dat is synergie, passend bij hun leeftijd.

In de bovenbouw krijgt dit een andere vorm. Daar ligt de nadruk meer op eigenaarschap en zelfregulatie. Wanneer een leerling vastloopt, maken we dat bespreekbaar: wat gebeurt er bij jou? Welke keuze maak jij nu? En wat helpt je om verder te kunnen? Leerlingen leren reflecteren op hun eigen handelen en stap voor stap verantwoordelijkheid te nemen voor hun leerproces. Dat vraagt tijd en oefening en daar maken we bewust ruimte voor.’

Wat zien jullie nu al op school?

‘Hoewel we nog aan het begin staan, merken we dat het team bewuster kijkt naar het eigen handelen en naar de taal die we gebruiken richting de leerlingen. Er ontstaan meer gezamenlijke gesprekken over pedagogiek, voorbeeldgedrag en eigenaarschap. We bouwen zorgvuldig aan een cultuur waarin leerlingen mogen oefenen, fouten mogen maken en leren verantwoordelijkheid te nemen, passend bij hun ontwikkeling.’

Wat hopen jullie dat leerlingen op de lange termijn meenemen?

‘Leader in Me is voor ons een meerjarenproces. We nemen de tijd om dit zorgvuldig te laten landen in de school, bij het team en bij de leerlingen. Het enthousiasme en de betrokkenheid binnen het team geven ons vertrouwen dat we samen bouwen aan een stevige basis. De opbrengsten zullen zich gaandeweg verder ontwikkelen. Nu ligt de focus op het neerzetten van een consistente, gedeelde pedagogische koers.’